Հավաքների ազատություն

Situation in Armenia

<p style="text-align: justify;">Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի 20(1) հոդվածի համաձայն «Յուրաքանչյուր ոք խաղաղ հավաքների և միավորումներ կազմելու իրավունք ունի»։ Այս իրավունքը ամրագրված է նաև այլ միջազգային փաստաթղթերում՝ Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների մասին միջազգային դաշնագիր (21 հոդված), Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիա (11 հոդված):</p><p style="text-align: justify;">ՀՀ Սահմանադրության 29-րդ հոդվածի համաձայն «Յուրաքանչյուր ոք ունի խաղաղ, առանց զենքի հավաքներ անցկացնելու իրավունք»:</p><p style="text-align: justify;">2011 թվականի մայիսի 3-ից ուժը կորցրած ճանաչվեց 2004 թվականին ընդունված «Ժողովներ, հանրահավաքներ, երթեր և ցույցեր անցկացնելու մասին» ՀՀ օրենքը և ուժի մեջ մտավ 2011 թվականի ապրիլի 14-ին ընդունված «Հավաքների ազատության մասին» ՀՀ օրենքը։</p><p style="text-align: justify;">Քաղաքական բնույթի հավաքները սույն օրենքով տարանջատվում են այլ տիպի միջոցառումներից։ Տոնակատարությունները, մշակության և սպորտային ուղղվածության այլ միջացառումները այս օրենքով չեն կարգավորվելու։ Մյուս կարևոր փոփոխությունն այն է, որ եթե հավաքը կազմակերպվել է առանց իրազեկման, բայց կրում է խաղաղ բնույթ, ոստիկանությունը իրավունք չունի միջամտելու կամ դադարեցնելու այն<a name="_ftnref1" href="#_ftn1">[1]</a>։ </p><p style="text-align: justify;">Հանրային հավաք անցկացնելու համար կազմակերպիչը պետք է գրավոր իրազեկի լիազոր մարմնին, բացառությամբ մինչեւ 100 մասնակից ունեցող, շտապ եւ ինքնաբուխ հավաքների։ (հոդված 9)։ Ըստ օրենքի լիազոր մարմինը պարտավոր է իրազեկումը մուտքագրելուց հետո այն անհապաղ ուղարկել ոստիկանություն՝ հավաքի անցկացման վերաբերյալ կարծիք ստանալու նպատակով:</p><p style="text-align: justify;">Հավաքի ազատության իրավունքը կարող է սահմանափակվել, եթե հանրության շահը և այլ անձանց սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների պաշտպանությունը գերակայում են հավաքի ազատության նկատմամբ (հոդված 5): Հավաքը արգելելու մասին որոշումը կայացնում է լիազոր մարմինը (իրազեկումը քննարկելու փուլում) կամ ոստիկանությունը (հավաքի անցկացման փուլում): Որոշումը կարող է բողոքարկվել դատարանում:</p><p style="text-align: justify;">Եթե որոշ պատճառներով լիազոր մարմինն արգելում է տվյալ օրը, տվյալ ժամին կամ տվյալ վայրում հավաք անցկացնել, պետք է հիմնավորի իր որոշումը, լսումներ հրավիրի և բանակցի կազմակերպիչների հետ՝ հավաքի անցկացման վայրի, ժամի և այլ հարցերի վերաբերյալ փոխզիջում գտնելու նպատակով (հոդված 17 և 18):</p><p style="text-align: justify;">Մինչև 100 մասնակից ունեցող, ինքնաբուխ և շտապ հավաքները առանց իրազեկման հավաքներ,  որոնք չեն կարող տևել 6 ժամից ավելի:</p><p style="text-align: justify;">Գործնականում ընդդիմության կամ հասարակական կազմակերպությունների (թեկուզև փոքր) հանրահավաքները մշտապես արգելվում են: Մասնավորապես, Ազատության հրապարակի վերաբացումից հետո Հայ ազգային կոնգրեսի (ՀԱԿ, արտախորհրդարանական ընդդիմության դաշինք) բոլոր իրազեկումներն այնտեղ հրապարակային միջոցառում անցկացնելու վերաբերյալ մերժվում են: Ոչ միայն ՀԱԿ կամ "քաղաքական միջոցառումներն" են մերժվում:</p><p style="text-align: justify;">Տարվա ընթացքում բնապահպանական խմբերը նույնպես խոչընդոտների են հանդիպել զանգվածային հասարակական միջոցառումներ անցկացնելու հարցում: Երևանի Քաղաքապետարանը մերժել է Թեղուտի պաշտպանության խմբի կողմից զանգվածային հասարակական միջոցառում անցկացնելու հայտը, ինչն էլ վերջիվերջո հանգեցրեց ոստիկանության հետ բախման:</p><p style="text-align: justify;">Միջոցառումը, որը պետք է լիներ համերգ-ցույցի տեսքով, տեղի ունեցավ միայն որպես ցույց, քանի որ սրճարանը, որը ըստ նախնական պայմանավորվածության պետք է էլեկտրականություն տրամադրեր համերգի անցկացման համար, հենց նույն համերգի օրը հրաժարվեց դա անել (սրճարանի ղեկավարությունը հատուկ զգուշացվել է չտրամադրել էլեկտրականություն)<a name="_ftnref2" href="#_ftn2">[2]</a>:</p><p style="text-align: justify;">Համատարած է ոստիկանության կողմից ուժի կիրառումը: 2010թ. մայիսի 31-ին Հայ ազգային կոնգրեսի մի խումբ երիտասարդ ներկայացուցիչներ փորձ են արել ոչ զանգվածային միջոցառումներ կազմակերպել Ազատության հրապարակում, որի ժամանակ 10-15 մարդ ձերբակալվել և բերման է ենթարկվել ոստիկանություն:</p><p style="text-align: justify;">Հետագակում նրանցից եկուսի'Սարգիս Գևորգյանի և Դավիթ Քիրիմջյանի նկատմամբ մեղադրանք էր առաջադրվել համապատասխանաբար իշխանության ներկայացուցչի նկատմամբ բռնության գործադրելու և խուլիգանության համար: Մեկ այլ դեպքում ՀԱԿ ակտիվիստները ծեծի են ենթարկվել և ձերբակալվել' պիկետ կազմակերպելու համար այն վայրում, որտեղ ԵՄ պատվիրակությունը անց էր կացնում դատական ատյանների անկախությանը նվիրված կոֆերանս (նոյեմբերի 9-10) և ընդամենը 200 մետր հեռավորության վրա այնտեղից, որտեղ Մարդու իրավունքների պաշտպանը, GTZ կազմակերպությունը, Վենետիկի հանձնաժողովը և ԵԱՀԿ/ԺՀՄԻԳ-ը քննարկում էին Խաղաղ հավաքների և ցույցերի վերաբերյալ նոր օրենքի նախագիծը (նոյեմբերի 9)<a name="_ftnref3" href="#_ftn3">[3]</a>: </p><hr style="text-align: justify;" size="1" /><p style="text-align: justify;"><a name="_ftn1" href="#_ftnref1">[1]</a><a href="http://www.hra.am/am/point-of-view/2011/05/24/assembly" target="_blank">http://www.hra.am/am/point-of-view/2011/05/24/assembly</a></p><p style="text-align: justify;"><a name="_ftn2" href="#_ftnref2">[2]</a> «Գործընկերություն հանուն բաց հասարակության» նախաձեռնության տեսակետը, նոյեմբեր 2010թ., Էջ 22</p><p style="text-align: justify;"><a name="_ftn3" href="#_ftnref3">[3]</a> Գործընկերություն հանուն բաց հասարակության» նախաձեռնության տեսակետը, նոյեմբեր 2010թ., Էջ 23</p>
<p style="text-align: justify;">Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի 20(1) հոդվածի համաձայն «Յուրաքանչյուր ոք խաղաղ հավաքների և միավորումներ կազմելու իրավունք ունի»։ Այս իրավունքը ամրագրված է նաև այլ միջազգային փաստաթղթերում՝ Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների մասին միջազգային դաշնագիր (21 հոդված), Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիա (11 հոդված):</p><p style="text-align: justify;">ՀՀ Սահմանադրության 29-րդ հոդվածի համաձայն «Յուրաքանչյուր ոք ունի խաղաղ, առանց զենքի հավաքներ անցկացնելու իրավունք»:</p><p style="text-align: justify;">2011 թվականի մայիսի 3-ից ուժը կորցրած ճանաչվեց 2004 թվականին ընդունված «Ժողովներ, հանրահավաքներ, երթեր և ցույցեր անցկացնելու մասին» ՀՀ օրենքը և ուժի մեջ մտավ 2011 թվականի ապրիլի 14-ին ընդունված «Հավաքների ազատության մասին» ՀՀ օրենքը։</p><p style="text-align: justify;">Քաղաքական բնույթի հավաքները սույն օրենքով տարանջատվում են այլ տիպի միջոցառումներից։ Տոնակատարությունները, մշակության և սպորտային ուղղվածության այլ միջացառումները այս օրենքով չեն կարգավորվելու։ Մյուս կարևոր փոփոխությունն այն է, որ եթե հավաքը կազմակերպվել է առանց իրազեկման, բայց կրում է խաղաղ բնույթ, ոստիկանությունը իրավունք չունի միջամտելու կամ դադարեցնելու այն<a name="_ftnref1" href="#_ftn1">[1]</a>։ </p><p style="text-align: justify;">Հանրային հավաք անցկացնելու համար կազմակերպիչը պետք է գրավոր իրազեկի լիազոր մարմնին, բացառությամբ մինչեւ 100 մասնակից ունեցող, շտապ եւ ինքնաբուխ հավաքների։ (հոդված 9)։ Ըստ օրենքի լիազոր մարմինը պարտավոր է իրազեկումը մուտքագրելուց հետո այն անհապաղ ուղարկել ոստիկանություն՝ հավաքի անցկացման վերաբերյալ կարծիք ստանալու նպատակով:</p><p style="text-align: justify;">Հավաքի ազատության իրավունքը կարող է սահմանափակվել, եթե հանրության շահը և այլ անձանց սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների պաշտպանությունը գերակայում են հավաքի ազատության նկատմամբ (հոդված 5): Հավաքը արգելելու մասին որոշումը կայացնում է լիազոր մարմինը (իրազեկումը քննարկելու փուլում) կամ ոստիկանությունը (հավաքի անցկացման փուլում): Որոշումը կարող է բողոքարկվել դատարանում:</p><p style="text-align: justify;">Եթե որոշ պատճառներով լիազոր մարմինն արգելում է տվյալ օրը, տվյալ ժամին կամ տվյալ վայրում հավաք անցկացնել, պետք է հիմնավորի իր որոշումը, լսումներ հրավիրի և բանակցի կազմակերպիչների հետ՝ հավաքի անցկացման վայրի, ժամի և այլ հարցերի վերաբերյալ փոխզիջում գտնելու նպատակով (հոդված 17 և 18):</p><p style="text-align: justify;">Մինչև 100 մասնակից ունեցող, ինքնաբուխ և շտապ հավաքները առանց իրազեկման հավաքներ,  որոնք չեն կարող տևել 6 ժամից ավելի:</p><p style="text-align: justify;">Գործնականում ընդդիմության կամ հասարակական կազմակերպությունների (թեկուզև փոքր) հանրահավաքները մշտապես արգելվում են: Մասնավորապես, Ազատության հրապարակի վերաբացումից հետո Հայ ազգային կոնգրեսի (ՀԱԿ, արտախորհրդարանական ընդդիմության դաշինք) բոլոր իրազեկումներն այնտեղ հրապարակային միջոցառում անցկացնելու վերաբերյալ մերժվում են: Ոչ միայն ՀԱԿ կամ "քաղաքական միջոցառումներն" են մերժվում:</p><p style="text-align: justify;">Տարվա ընթացքում բնապահպանական խմբերը նույնպես խոչընդոտների են հանդիպել զանգվածային հասարակական միջոցառումներ անցկացնելու հարցում: Երևանի Քաղաքապետարանը մերժել է Թեղուտի պաշտպանության խմբի կողմից զանգվածային հասարակական միջոցառում անցկացնելու հայտը, ինչն էլ վերջիվերջո հանգեցրեց ոստիկանության հետ բախման:</p><p style="text-align: justify;">Միջոցառումը, որը պետք է լիներ համերգ-ցույցի տեսքով, տեղի ունեցավ միայն որպես ցույց, քանի որ սրճարանը, որը ըստ նախնական պայմանավորվածության պետք է էլեկտրականություն տրամադրեր համերգի անցկացման համար, հենց նույն համերգի օրը հրաժարվեց դա անել (սրճարանի ղեկավարությունը հատուկ զգուշացվել է չտրամադրել էլեկտրականություն)<a name="_ftnref2" href="#_ftn2">[2]</a>:</p><p style="text-align: justify;">Համատարած է ոստիկանության կողմից ուժի կիրառումը: 2010թ. մայիսի 31-ին Հայ ազգային կոնգրեսի մի խումբ երիտասարդ ներկայացուցիչներ փորձ են արել ոչ զանգվածային միջոցառումներ կազմակերպել Ազատության հրապարակում, որի ժամանակ 10-15 մարդ ձերբակալվել և բերման է ենթարկվել ոստիկանություն:</p><p style="text-align: justify;">Հետագակում նրանցից եկուսի'Սարգիս Գևորգյանի և Դավիթ Քիրիմջյանի նկատմամբ մեղադրանք էր առաջադրվել համապատասխանաբար իշխանության ներկայացուցչի նկատմամբ բռնության գործադրելու և խուլիգանության համար: Մեկ այլ դեպքում ՀԱԿ ակտիվիստները ծեծի են ենթարկվել և ձերբակալվել' պիկետ կազմակերպելու համար այն վայրում, որտեղ ԵՄ պատվիրակությունը անց էր կացնում դատական ատյանների անկախությանը նվիրված կոֆերանս (նոյեմբերի 9-10) և ընդամենը 200 մետր հեռավորության վրա այնտեղից, որտեղ Մարդու իրավունքների պաշտպանը, GTZ կազմակերպությունը, Վենետիկի հանձնաժողովը և ԵԱՀԿ/ԺՀՄԻԳ-ը քննարկում էին Խաղաղ հավաքների և ցույցերի վերաբերյալ նոր օրենքի նախագիծը (նոյեմբերի 9)<a name="_ftnref3" href="#_ftn3">[3]</a>: </p><hr style="text-align: justify;" size="1" /><p style="text-align: justify;"><a name="_ftn1" href="#_ftnref1">[1]</a><a href="http://www.hra.am/am/point-of-view/2011/05/24/assembly" target="_blank">http://www.hra.am/am/point-of-view/2011/05/24/assembly</a></p><p style="text-align: justify;"><a name="_ftn2" href="#_ftnref2">[2]</a> «Գործընկերություն հանուն բաց հասարակության» նախաձեռնության տեսակետը, նոյեմբեր 2010թ., Էջ 22</p><p style="text-align: justify;"><a name="_ftn3" href="#_ftnref3">[3]</a> Գործընկերություն հանուն բաց հասարակության» նախաձեռնության տեսակետը, նոյեմբեր 2010թ., Էջ 23</p>

>>



  • Beaten by unknown persons

    06.09.2013 | News
    On 5 September, late at night, two more participants of protests ongoing in Yerevan Haykak Arshamyan, Program Coordinator at the Yerevan Press Club, and Souren Saghatelyan, Board Member of “Transparency International” anti-corruption center, were beaten in Yerevan. To remind, prior to this incidents 5 other people were subjected to attacks.

  • Indefinite student strike with demand for new elections (photos)

    26.02.2013 | News
    On February 25, 2013 an indefinite strike has been launched upon the initiative of a group of students. By this way students protest against the official results of the Presidential Elections in Armenia. “We demand annulling rigged election results and arranging new elections”, they state.

  • Amnesty International: Annual Report 2012

    24.05.2012 | Point of View
    Amnesty International has published it's annual report. In the Armenian chapter there are few focal points stressed, such as freedom of assembly, torture and other ill-treatment and prisoners of conscience. "The ban on public assemblies in the central square of the capital was lifted and an improved Law on Assemblies was adopted. However, concerns remained regarding the implementation in practice of the right to freedom of peaceful assembly. Torture and other ill- treatment in police stations also remained a concern",-stressed in the report.

  • Who seems crazy: the peaceful activist, the one who alarmed, or..?

    30.03.2012 | News
    Today at 1:50pm the activist Yervand Karapetyan was summoned to Nork-Marash police station from in front of the Public Television. He was carrying out an action of protest against the anti-democratic activities of the Public Television. According to the police officers an unknown citizen alarmed that there was a man in front of the building of the Public Television, who behaved strangely, “he seems crazy” mentioned the citizen, who alarmed.

  • Report by Thomas Hammarberg following his visit to Armenia from 18 to 21 January 2011

    09.05.2011 | Point of View
    Commissioner Thomas Hammarberg visited Armenia from 18 to 21 January 2011 and held discussions on the human rights situation with the national authorities and other interlocutors, including representatives of civil society. The present report focuses on major issues including Human rights issues related to the March 2008 events, fundamental freedoms, Human rights situation in the army

  • Previous
  • Next